ความหมายของสำนวนภาษาอังกฤษ “settle accounts”

“คิดบัญชี”

ความหมาย

เอาเรื่อง แก้แค้น (กับคนที่มาทำร้าย หรือ ทำให้โกรธ)

รูปคำ

สำนวนอังกฤษกริยาวลี มักจะตามหลังด้วย ‘with’;

สำนวนไทย กริยาวลี

ตัวอย่าง

I settled accounts with him for speaking so rudely to me.

(Longman Dictionary of English Idioms)

เขาคอยจะคิดบัญชีกับคุณมานานแล้ว เพราะคุณไปทำให้เขาเจ็บแค้นมาก

คำอธิบาย

‘settle accounts’ ปรกติหมายถึงการจ่ายหนี้ที่ติดค้างอยู่ เพื่อที่จะได้ไม่มีหนี้สินติดพันกัน เมื่อใช้เป็นสำนวน หมายถึงการเอาเรื่องกับคนที่ได้มาทำให้ตนโกรธแค้น เป็นการแก้แค้น ถ้ายังไม่ได้แก้แค้นก็เปรียบเหมือนว่ายังมีหนี้สินผูกพันกันอยู่ หนี้สินต่างๆ จะหมดสิ้นไปก็ต่อเมื่อได้ลงมือทำอะไรตอบแทนกลับไปเพื่อให้หายแค้นใจ สำนวน นี้บางทีก็ใช้ “square accounts” หรือ “balance accounts’’ ซึ่งมีความหมายเหมือนกัน หมายถึงการลบล้างหนี้สินต่อกัน ให้บัญชีรายรับและรายจ่ายสมดุลกัน คำ ‘accounts’ ใช้ในรูปพหูพจน์ (plural) แต่อาจจะใช้ในรูปเอกพจน์ (singular) ใน “settle an (one’s) account” หรือ “have an account to settle”

สำนวนไทย ‘‘คิดบัญชี” มีผู้ใช้มาอย่างน้อยก็เกือบ 100 ปีมาแล้ว ปรากฎอยู่ในหนังสือเรื่อง พระปทุมคำกลอน ซึ่งมีนิทานเรื่องหนึ่ง กล่าวถึงหญิงมีชู้กับมานพ แล้วชู้อีกคนหนึ่งเป็นช่างเขียนตามมา มีกลอนว่า “อยู่ฝ่ายหลังช่างเขียนเห็นเนิ่นช้า จึงคิดว่าอ้ายนี่ทีไถล แล้วถือดาบ เดินพลันถึงบันได ร้องเรียกให้นางเปิดประตูรับ เฉพาะเมื่อมาพบกับสตรี คิดบัญชีกันยังไม่เสร็จสรรพ พอได้ยินเสียงร้องเรียกให้รับ นางสดับเสียงรู้ว่าชู้มา” ต่อมา สำนวนนก็หายไปจนกระทั่งเกิดสำนวนนี้ขึ้นอีก เมื่อเร็วๆ นี้ แต่สำนวนที่ใช้ใหม่มีความหมายเปลี่ยนไป หมายถึงการทำตอบแทนให้สาสม คือผู้ใดทำอะไรกับอีกฝ่ายหนึ่งไว้ในทางไม่ดีงาม หรือไม่เหมาะสม ทำให้เจ็บแค้น พอถึงคราวของอีกฝ่ายหนึ่ง ก็คิดจะล้างแค้นตอบแทน โดยเอาเรื่องกับผู้นั้นบ้าง เปรียบเหมือนกับการคิดบัญชี ที่ติดค้างกันอยู่ ความหมายของสำนวนใหม่นี้จึงเหมือนกับความหมายของสำนวนอังกฤษ “settle accounts”

(Visited 325 times, 1 visits today)