แปลสำนวนภาษาอังกฤษ“jump (beat) the gun”

“ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก

ความหมาย

ด่วนทำอะไรล่วงหน้าไปก่อน ทั้งๆ ที่ยังไม่ควรหรือไม่จำเป็นจะต้องทำ

รูปคำ

สำนวนอังกฤษ กริยาวลี; สำนวนไทย กริยาวลี

ตัวอย่าง

The strike was called for Wednesday, but many steel workers jumped the gun and did not report for work on Tuesday.

(Handbook of American Idioms and Idiomatic Usage)

“จะมีอะไรด้วยไปราชการ

คำโบราณเขาว่าตำรามี

ไม่เห็นนํ้ารีบรัดตัดกระบอก

จะต้องออกแรงแบกแหวกวิถี”

(นิราศหนองคาย)

คำอธิบาย

สำนวนอังกฤษ “jump (beat) the gun” มาจากการวิ่งแข่ง ซึ่งใช้เสียงปืนเป็นสัญญาณให้เริ่มออกวิ่ง มีนักวิ่ง บางคนออกวิ่งก่อนที่เสียงปืนจะดังขึ้น สำนวนนี้จึงหมายถึง รีบร้อนจนเกินไป รีบทำสิ่งที่ยังไม่จำเป็นต้องทำ รีบทำสิ่งที่ยังไม่แน่นอน

สำนวนไทย “ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก” บางครั้ง ถ้าพูดให้ยาวออกไปเป็น ‘‘ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก ไม่เห็นกระรอกก่งหน้าไม้” สำนวนนี้มาจากการเดินป่า คนเดินป่ายังไม่ทราบว่าไปข้างหน้าจะพบน้ำหรือไม่ ก็ด่วน ไปตัดไม้ไผ่มาทำกระบอกเตรียมไว้ใส่น้ำ ถ้าไม่พบน้ำ ก็จะต้องแบกกระบอกไปเหนื่อยเปล่า ในทำนองเดียวกัน คนที่จะยิงกระรอก ยังไม่ทันเห็นกระรอก ก็โก่งหน้าไม้ไว้ก่อน สายจะหย่อน ดีไม่ดีไปถูกไกเข้า ก็จะเป็นอันตรายแก่ตนเองเสียเปล่าๆ ฉะนั้น สำนวนนี้จึงหมายถึง ด่วนทำอะไรล่วงหน้าไปก่อน โดยที่ยังไม่มีอะไรแน่นอนภายหน้า เป็นเพียงแต่การคาดคะเนล่วงหน้าไว้ก่อน ซึ่งอาจจะผิดคาดได้ ภาษิตพระร่วง “ไป่พบวัวอย่าควั่นเชือก ไป่พบเรือกอย่าตั้งร้าน” มีความหมายและการเปรียบเทียบในทำนองเดียวกัน

สำนวนไทย “ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก” มีความหมายคล้ายคลึงกับสำนวนอังกฤษ “jump (beat) the gun” เพราะหมายถึง รีบร้อนในการทำบางสิ่งบางอย่างที่ยังไม่จำเป็น หรือไม่ควรจะลงมือทำ นอกจากนี้สำนวนไทย “ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก” ยังมีความหมายใกล้เคียงกับ สำนวนอังกฤษอีกสำนวนหนึ่ง คือ “count one’s chickens before they are hatched” สำนวนนี้มาจากนิทานอีสปที่เล่าว่า มีผู้หญิงคนหนึ่งเอาไข่ไปขายที่ตลาด ระหว่างทางผู้หญิงคนนี้ก็คิดคำนวณว่าตนจะได้เงินเท่าไรจากการขายไข่ไก่ และวางแผนต่อไปอีกว่าจะใช้เงินจำนวนนั้นซื้อห่านหนึ่งตัว เมื่อมีเงินมากขึ้นก็จะซื้อวัวตัวหนึ่งและซื้อของอื่นๆ อีก แต่ในขณะที่กำลังตื่นเต้น กับความคิดที่ว่าตนจะรํ่ารวย ได้ทำตะกร้าตก และไข่แตกหมด ความฝันที่วาดไว้อย่างสวยงามก็พังทลายหมด สำนวนนี้จึงหมายถึง คิดมั่นใจว่าจะได้สิ่งต่างๆ ทั้งๆ ที่สิ่งเหล่านั้นเป็นเพียงความคิด หรือการคาดคะเนว่าจะได้เท่านั้น คล้ายคลึงกับสำนวนไทย “ไม่เห็นน้ำติดกระบอก” ซึ่งหมายถึง ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งลงไปทั้งที่เป็นเพียงการคาดคะเนล่วงหน้าเท่านั้นยังไม่แน่นอน ฉะนั้นอาจจะผิดพลาดได้ อย่างไรก็ตามสำนวนอังกฤษมักจะหมายถึงการคิดเท่านั้น

ยังไม่ได้ทำอะไรลงไป ส่วนสำนวนไทยหมายถึง การด่วนทำลงไป ทั้งที่ยังไม่แน่นอน เป็นเพียงการคาดคะเนเท่านั้น

สำนวน “count one’s chickens before they are hatched” มักจะใช้ในรูปปฏิเสธมากกว่ารูปบอกเล่า และพูดได้หลายวิธี คือ “don’t count your chickens before they are hatched” ใช้เป็นคำเตือน หรือ คำสอน บางครั้งก็ตัดให้สั้นลง เหลือเพียง “don’t count your chickens” หรืออาจจะใช้ “let’s not count our chickens” เช่น Maybe some of your customers won’t pay, and then where will you be? Don’t count your chickens before they’re hatched. (A Dictionary of American Idioms) Let’s not count our chickens. It’s quite possible that we shall not get the new contract.

(Visited 282 times, 1 visits today)