สำนวนภาษาอังกฤษ“put one’s foot in it”แปลว่า

“แกว่งเท้าหาเสี้ยน”

ความหมาย

พูดหรือทำสิ่งที่ไม่บังควร (โดยไม่ได้ตั้งใจ) ทำให้ผู้อื่นไม่พอใจ ไม่สบายใจ ซึ่งเท่ากับเป็นการหาเรื่องเดือดร้อนให้แก่ตนเอง

รูปคำ

สำนวนอังกฤษ กริยาวลี; สำนวนไทย กริยาวลี

ตัวอย่าง

He put his foot in it with his remark about self-made men, because Jones was one of them.

(A Dictionary of American Idioms)

“แกว่ง       ดาบทำท่าท้า             หาความ

เท้า           เตะถูกถ้วยชาม         แตกสิ้น

หา            เหตุคู่สงคราม             คราวเคราะห์ร้ายแฮ

เสี้ยน        เสียบเนื้อนอนดิ้น        ป่วยด้วยตนเอง”

(โคลงสุภาษิต)

คำอธิบาย

สำนวนอังกฤษ “put one’s foot in it” มาจากคนเดินถนนที่ไม่ระมัดระวัง อาจจะเดินเหยียบไปบนกองขยะ หรือสิ่งปฏิกูลอื่นๆ ทำให้เท้าสกปรก เมื่อเป็นสำนวนจึงหมายถึง คนที่พูดหรือทำอะไรโดยไม่ระวังตัว หรือคิดให้ดีเสียก่อน สิ่งที่ตนพูดหรือทำไปจะนำความยุ่งยากมาให้แก่ตัวเอง เพราะคนอื่นไม่พอใจ หรือไปกระทบกระเทือนใจคนอื่น

สำนวนไทย “แกว่งเท้าหาเสี้ยน’’ มีความหมาย และการเปรียบเทียบคล้ายคลึงกับสำนวนอังกฤษ ‘put one’s foot in it” สำนวนไทยกล่าวถึง การแกว่งเท้า ไปถูกเสี้ยน ซึ่งเป็นเนื้อไม้ที่แตกเป็นเส้นเล็กๆ ปลายแหลมอย่างหนาม เท้าย่อมจะเจ็บ เท่ากับเป็นการหาเรื่อง เดือดร้อนให้ตัวเอง เช่นเดียวกับการเหยียบไปบนกองขยะสิ่งปฏิกูล เท้าย่อมจะสกปรก

สำนวนอังกฤษอีกสำนวนหนึ่งที่มีความหมายทำนองเดียวกับ “put one’s foot in it” คือ “stick one’s neck out” สำนวนนี้ไม่ทราบที่มาแน่นอน บางท่านก็กล่าวว่า มาจากกีฬายิงไก่งวงของชาวอเมริกัน คนที่ล่าไก่งวงจะทำเสียงทำให้ไก่งวงที่ซ่อนตัวอยู่โผล่หัวออกมา เมื่อเห็นไก่งวงโผล่หัวออกมาคนก็จะยิง การที่ไก่งวงชันคอออกมาดูเท่ากับเป็นการนำตนเองไปสู่ความตาย เปรียบกับคนที่เสี่ยงหาเรื่องเดือดร้อนใส่ตนเอง บางท่านก็กล่าวว่า สำนวนนี้มาจากการชกมวย นักมวยจะต้องพยายามปิดป้องคอและคางไว้ไม่ให้คู่ต่อสู้ต่อยถูก การยื่น คอหรือคางออกไปให้คู่ต่อสู้ก็เท่ากับเป็นการเสี่ยงนำตัวเองไปสู่ความพ่ายแพ้ ฉะนั้นสำนวนนี้บางทีจึงใช้ “stick one’s chin out” เช่น Do your own dirty work. I’m not going to stick my neck out for your sake. (Common English Sayings) John is always sticking his chin out by saying something he shouldn’t. (A Dictionary of Anterican Idioms)

ในภาษาไทยก็เช่นกัน มีสำนวนไทยที่มีความหมายคล้ายคลึงกับ ‘‘แกว่งเท้าหาเสี้ยน” อยู่หลายสำนวน เช่น “หาเหาใส่หัว” “เอามือซุกหีบ” สำนวน “หาเหาใส่หัว” เอาเหามาเปรียบ ‘เหา’ เป็นสัตว์ตัวเล็กๆ อยู่ใน ผม อาศัยกินเลือดที่หนังศีรษะ ทำให้คัน เปรียบกับความลำบาก ความเดือดร้อน ถ้าเราเอาเหามาใส่หัวตนเอง ก็เท่ากับเป็นการหาความลำบาก ความเดือดร้อนให้แก่ตนเอง เช่น อย่าหาเหาใส่หัว ลูกของตัวเองมีอยู่แล้ว ยังอาสาเลี้ยงลูกคนอื่นอีก

สำนวน “เอามือซุกหีบ” คำ ‘หีบ’ หมายถึง เครื่องหีบ เช่น เครื่องหีบอ้อยเพื่อเอาน้ำอ้อยไปทำน้ำตาล เวลาจะหีบจะต้องเอาต้นอ้อยใส่เข้าไปทั้งลำ เครื่องก็จะหีบอ้อยแตกแหลกไป คนที่ไม่ได้ทำงานเกี่ยวข้องกับเครื่องหีบอ้อย หรือไปเล่นที่เครื่องหีบอ้อยโดยเอามือไปแหย่ หีบก็อาจจะบีบเอามือแตกไป ฉะนั้นสำนวนนี้จึงหมายถึง การนำตัวเองเข้าไปหาความเดือดร้อน ความลำบากที่ตัวเองไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง เป็นการหาเรื่องใส่ตัวเอง สำนวนนี้ปัจจุบันใช้กันน้อยไม่แพร่หลายเหมือน “แกว่งเท้าหาเสี้ยน” และ “หาเหาใส่หัว”

(Visited 1,640 times, 1 visits today)