สำนวนภาษาอังกฤษ“not have enough room to swing a cat”

“ที่เท่าแมวดิ้นตาย”

ความหมาย

(มี) เนื้อที่น้อยเพียงนิดเดียว คับแคบมาก

รูปคำ

สำนวนอังกฤษ กริยาวลี; สำนวนไทย นามวลี

ตัวอย่าง

In their old flat they didn’t have enough room to swing a cat, but now they’ve got plenty of space.

(Longman Dictionary of English Idioms)

ที่เท่าแมวดิ้นตาย แค่นี้เอง วางเตียงกับตู้ ก็ไม่มีทางจะเดินแล้ว

คำอธิบาย

สำนวนอังกฤษ “not have enough room to swing a cat” ไม่ทราบที่มาแน่นอน บางท่านกล่าวว่าคำ ‘cat’ มาจาก ‘cat-o’-nine tails’ ซึ่งเป็นแส้ใช้เฆี่ยนลงโทษ ผู้กระทำผิด แต่บางท่านก็ค้านคำกล่าวนี้ โดยอ้างว่าคำ ‘cat’ ซึ่งใช้หมายถึง แส้ เพิ่งจะใช้หลังจากที่สำนวนนี้ใช้กันแพร่หลายแล้ว นอกจากนี้ยังมีข้อสันนิษฐานอีกว่า สำนวนนี้อาจจะมาจากลูกเรือแกว่งเปลหรือที่นอนในเรือ (cots) ในเนื้อที่จำกัด และคำ ‘cot’ ก็ได้แปรเปลี่ยน เป็น ‘cat’ สำนวนนี้จึงหมายถึง มีเนื้อที่แคบ หรือ เล็กน้อยมาก

สำนวนไทย “ที่เท่าแมวดิ้นตาย’’ มาจากเรื่อง ศรีธนญชัย ขอพระราชทานที่ดินเท่าแมวดิ้นตาย พระเจ้าแผ่นดินคิดว่าที่เล็กน้อยก็โปรดให้     ศรีธนญชัยเป็นคนเจ้าเล่ห์ ก็เอาแมวมาผูกแล้วไล่ตีแมววิ่งไปมาจนแมวตาย ที่ๆ แมววิ่งหรือดิ้นตายตามที่ศรีธนญชัยได้วางแผนไว้นั้น จึงเป็นที่มาก หรือกว้างขวาง แต่เมื่อใช้เป็นสำนวน หมายถึงที่ดินที่มีเนื้อที่น้อยเพียงนิดเดียว ตามที่คนส่วนมากเข้าใจ เป็นที่จำกัดเพียงตัวแมวดิ้นและตายจริงๆ มิใช่ที่ใหญ่โตตามที่ศรีธนญชัยมุ่งอยากจะได้

สำนวนไทยอีกสำนวนหนึ่งที่หมายถึง เนื้อที่คับแคบเหมือนกัน คือ ”ที่เท่ารูหนู” มีขนาดเท่ารูที่หนูอยู่ เท่านั้น เช่น ห้องเท่ารูหนู จะนอนกันตั้งห้าคนได้อย่างไร

(Visited 138 times, 1 visits today)