ความหมายสำนวน“take a sledgehammer to crack (break) a walnut (nut)”

‘‘ขี่ช้างจับตั๊กแตน”

ความหมาย

ใช้วิธีการที่ยุ่งยาก รุนแรง ในการทำสิ่งเล็กน้อย เป็นการกระทำที่เกินกว่าเหตุ ไม่จำเป็นทำให้ได้ประโยชน์ ไม่คุ้มกับที่ต้องเสียไป

รูปคำ

สำนวนอังกฤษ กริยาวลี; สำนวนไทย กริยาวลี

ตัวอย่าง

Three men spent all day yesterday mending my telephone. One man could have done the job in half an hour. It was like taking a sledgehammer to crack a walnut.

(Longman Dictionary of English Idioms)

“ดูเถอะ อุตส่าห์ลงทุนทำอะไรใหญ่โต ผลที่ได้ไม่คุ้มกันเลย นี่แหละเขาเรียกว่า ขี่ช้างจับตั๊กแตน”

คำอธิบาย

‘sledgehammer’ เป็นฆ้อนขนาดใหญ่ที่ช่างเหล็กใช้ใน

การทุบเหล็ก ถ้าเราเอาฆ้อนนี้ไปทุบลูกวัลนัท (walnut) หรือลูกนัท มันก็คงจะแตกแหลกไปหมด เป็นการกระทำที่ไม่จำเป็น เกินกว่าเหตุ ฉะนั้นสำนวน “take a sledgehammer to crack (break} a walnut (nut)” จึงหมายถึง การทำเกินเหตุ ใช้วิธีการที่ยุ่งยาก หรือรุนแรงในการทำสิ่งที่น่าจะทำได้ง่ายๆ สำนวนนี้บางทีก็ใช้ “crack (break) a walnut (nut) with a sledgehammer”

สำนวนไทย “ขี่ช้างจับตั๊กแตน’’ เปรียบกับสัตว์ที่มีขนาดต่างกันมาก ช้างมีขนาดใหญ่ตรงข้ามกับตั๊กแตน ซึ่งเป็นสัตว์เล็กมาก การที่จะต้องขี่ช้างไปจับตั๊กแตนนั้น เป็นเรื่องเกินความจำเป็นอย่างยิ่ง สำนวนนี้จึงหมายถึง การทำเรื่องเล็กให้เป็นเรื่องใหญ่ สิ่งที่จะทำมีเพียงเล็กน้อย หรือไม่สำคัญ แต่ทำให้เป็นการใหญ่โตเกินขนาด ได้ประโยชน์ไม่คุ้มกับที่ต้องเสียไป มีความหมายเหมือนกับสำนวนอังกฤษ “take a sledgehammer to crack (break) a walnut (nut)”

ในภาษาอังกฤษมีสำนวนประเภทนี้อยู่หลายสำนวน นอกจาก “take a sledgehammer to crack (break) a walnut (nut)” ก็ยังมีสำนวน “break a butterfly on a (the) wheel” คำ ‘break on the wheel’ หมายถึง วิธีการที่ใช้ในสมัยก่อนสำหรับประหารชีวิต หรือลงโทษผู้กระทำผิดโดยการผูกคนๆ นั้นกับล้อและปล่อยให้ล้อหมุนไป ทำให้เกิดความเจ็บปวดใช้เป็นวิธีการบังคับให้คนสารภาพผิด หรือพูดความจริงด้วยการฆ่า ผีเสื้อซึ่งเป็นสัตว์ตัวเล็กนิดเดียวด้วยเครื่องมือนี้จึงเป็นสิ่งที่ไม่จำเป็น รุนแรงเกินไป เปรียบกับการกระทำที่เกินกว่าเหตุ

สำนวนอังกฤษ “take a musket to kill a butterfly” มาจากภาษิต ‘Take not a musket to kill a butterfly’ หมายถึง อย่าใช้วิธีการที่รุนแรง เกินกว่าเหตุ จัดการกับสิ่งเล็กน้อย อย่าทำเรื่องเล็กให้เป็นเรื่องใหญ่ อย่าทำของง่ายให้เป็นของยาก สำนวนนี้มีการเปรียบเทียบคล้ายคลึงกับ “break a butterfly on a (the) wheel” คำ ‘musket’ หมายถึงปืนที่ ทหารเดินเท้าใช้ในสมัยโบราณ ปัจจุบันใช้ปืนไรเฟิล (rifle) แทน ตามความเป็นจริง การฆ่าผีเสื้อไม่จำเป็นต้องใช้ปืน สำนวนนี้ปรากฎใช้ในโคลงที่ไม่ทราบชื่อผู้แต่ง คือ

Don’t make tragedies of trifles

Don’t shoot butterflies with rifles

Laugh it off!

สำนวนอังกฤษที่มีความหมายคล้ายคลึงกันอีกสำนวนหนึ่งคือ “make a mountain out of a molehill” ‘mole’ หรือตัวตุ่นมักจะชอบขุดดินขึ้นมากองไว้เป็นกองๆ เรียกว่า ‘molehill’ การเอาภูเขามาเทียบกับ ‘molehill’ เป็นการเอาของใหญ่มาเปรียบกับของเล็ก เช่นเดียวกับเอาช้างมาเทียบกับตั๊กแตนในสำนวนไทย “ขี่ช้างจับตั๊กแตน” ฉะนั้นสำนวนนี้จึงมีความหมายเหมือนกับสำนวนอื่นๆ ที่ได้กล่าวมาแล้ว หมายถึงการทำเรื่องเล็กให้เป็นเรื่องใหญ่ การห่วงหรือตื่นเต้นกับสิ่งที่ไม่สำคัญ เช่น I’m sure he’ll give you the money back when he gets paid, so there’s no need to start making mountains out of molehills.

(Longman Dictionary of English Idioms)

สำนวนไทยอีกสำนวนหนึ่งซึ่งอาจจะจัดอยู่ในสำนวนประเภทนี้ได้เหมือนกันคือ “กระต่ายตื่นตูม” เป็นทำเรื่องเล็กให้เป็นเรื่องใหญ่เหมือนกัน แต่มีความหมายแคบกว่า มักจะหมายถึงการตกใจเกินเหตุ มาจากนิทานเรื่อง กระต่ายตื่นตูม ซึ่งเล่ากันว่า มีกระต่ายตัวหนึ่งนอน หลับอยู่ใต้ต้นตาล เมื่อลูกตาลหล่นตูมลงมาใกล้ตัวมัน มันตกใจมากไม่ทันดูว่าเป็นอะไรก็รีบวิ่งตะโกนบอกใครต่อใครว่า ฟ้าถล่ม ในที่สุดราชสีห์ให้กระต่ายพามายังที่เกิดเหตุ จึงเห็นว่า สาเหตุที่แท้จริงคือ ลูกตาลที่ตกลงมานั่นเอง เมื่อเป็นสำนวนจึงหมายถึง การตกใจเกินเหตุ เมื่อมีเหตุอะไรเกิดขึ้นยังไม่ทันพิจารณาให้ถี่ถ้วนก็ตกใจไปก่อน ทำเรื่องเล็กน้อย ให้เป็นเรื่องใหญ่โต เช่น คุณอย่าเป็น กระต่าย ตื่นตูมไปเลย รอฟังข่าวให้แน่นอนเสียก่อน ลูกเราคงไม่เป็นอะไรมากหรอก

(Visited 350 times, 1 visits today)