ความหมายสำนวน“make head or tail of”

“จับต้นชนปลาย”

ความหมาย

เข้าใจ ทราบว่าสิ่งใดเป็นอย่างไร สิ่งใดมาก่อน สิ่งใดมาทีหลัง

รูปคำ

สำนวนอังกฤษ กริยาวลี; สำนวนไทย กริยาวลี

ตัวอย่าง

He showed me the plan of his new house, but I couldn’t make head or tail of it.

(Common English Sayings)

เมื่อได้ยินเธอเล่าเรื่องที่เกิดขึ้นเมื่อวานนี้ เขารู้สึกงง จับต้นชนปลายไม่ถูก

คำอธิบาย

สำนวนอังกฤษ “make head or tail of” คงมาจากสัตว์ที่มีรูปร่างประหลาดมากจนดูไม่ออกว่าส่วนไหนเป็น หัว ส่วนไหนเป็นหาง ใช้เป็นสำนวนหมายถึง เข้าใจ มักจะใช้ในรูปปฏิเสธ และคำถาม สำนวนไทย ‘‘จับต้น ชนปลาย” ก็เช่นกัน มักจะใช้ในรูปปฏิเสธ เรามักจะพูดว่า “จับต้นชนปลายไม่ถูก” หมายความว่าไม่เข้าใจ ไม่ทราบว่าเรื่องราวเป็นมาอย่างไร คำ ‘ต้น’ ในที่นี้คงหมายถึง ต้นเรื่อง และ ‘ปลาย’ หมายถึง ปลายเรื่อง เมื่อไม่สามารถเอาปลายเรื่องมาต่อกับต้นเรองได้แสดงว่า ไม่เข้าใจเรื่อง ไม่ทราบว่าอะไรมาก่อน อะไรมาหลัง

สำนวนอังกฤษอีกสำนวนหนึ่ง คือ “(all, totally) at sea” มีความหมายคล้ายคลึงกับ “cannot make head or tail of” สำนวนนี้เปรียบกับ ทะเล ซึ่งกว้างใหญ่ไพศาล คนที่อยู่ในทะเลรู้สึกเวิ้งว้าง เหมือนหลงทาง มองไปทางใดก็เห็นแต่ทะเล และท้องฟ้าเท่านั้น ไม่ทราบว่าตนกำลังอยู่ที่ใด เมื่อเป็นสำนวนหมายถึง ไม่เข้าใจ

งุนงง วุ่นวายใจเพราะความไม่รู้ ความไม่เข้าใจ ไม่ทราบว่าจะทำอย่างไรดี เช่น The job was new to him, and for a few days he was at sea. When his friends talked about chemistry, Don was at sea because he did not study chemistry.

(A Dictionary of American Idioms)

สำนวนอังกฤษ “at sea” คล้ายคลึงกับสำนวน ไทย ”มืดแปดด้าน” คำ ‘ด้าน’ ในที่นี้หมายถึง ทิศ “มืดแปดด้าน” คือ มืดไปหมดทั้งแปดทิศ มองไม่เห็นอะไรเลย ใช้เป็นสำนวนหมายถึง ไม่รู้เรื่อง ไม่เข้าใจ ว่าอะไรเป็นอะไร หรือ หาทางแก้ไขไม่ได้ เช่น สำหรับคดีนี้ตำรวจต้องยอมรับว่า มืดแปดด้าน เพราะมีเรื่องสลับซับซ้อนมาก เขารู้สึกมืดแปดด้าน ไม่ทราบว่าจะหาทางออกอย่างไรจึงจะดีที่สุด สภาพของคนที่มองไม่เห็นอะไรเลย เพราะมืดไปหมด คงจะไม่ต่างไปจากสภาพของคนอยู่ในทะเลที่กว้างใหญ่ ถึงแม้จะเห็น แต่ก็เห็นเพียงน้ำทะเล และท้องฟ้าเท่านั้น ไม่เห็นสิ่งอื่นใด ฉะนั้นสำนวนคู่นี้จึงมีความหมายใกล้เคียงกัน

(Visited 1,082 times, 4 visits today)