ความหมายสำนวน“a chip off the old block”

“ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น’’

ความหมาย

ลูกที่เหมือนพ่อแม่

รูปคำ

สำนวนอังกฤษ นามวลี; สำนวนไทย ประโยค

ตัวอย่าง

Nicholas Whitlam, son of the Australian Pre­mier, is not a chip off the old block. His father…boycotts Britain’s honours system…. But Nick, 27, loves Britain….

(Daily Mirror 1 Dec 73)

พ่อเป็นวิศวกรไฟฟ้า ลูกชายก็สนใจประดิษฐ์ของเล่นต่างๆ ที่ใช้กำลังไฟฟ้า ช่างเป็นลูกไม้ที่หล่นไม่ไกลต้นเลย

คำอธิบาย

สำนวนอังกฤษ “a chip off the old block’’ คำ ‘chip’ หมายถึง ไม้ชิ้นเล็กๆ ซึ่งตัดจากไม้ชิ้นใหญ่ คือ ‘block’ ฉะนั้นไม้ชิ้นเล็กนั้นย่อมจะมีลักษณะ หรือคุณภาพ เหมือนไม้ชิ้นใหญ่ที่ถูกตัด เมื่อเป็นสำนวนเปรียบกับคน หมายถึงลูกที่เหมือนพ่อแม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งลูกชายที่มีรูปร่างหน้าตา หรือ อุปนิสัยใจคอเหมือนพ่อ

สำนวนไทยที่มีความหมายคล้ายคลึงกับ “a chip off the old block” คือ “ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น” สำนวนนี้เปรียบกับต้นไม้ คือต้นอะไรย่อมจะออกลูกชนิดนั้น และลูกไม้นั้นเมื่อเอาไปปลูกใหม่ จะเติบโตขึ้นเป็นต้นชนิดนั้นๆ อีก เมื่อเปรียบกับคน หมายถึงลูกที่ไม่ต่างไปจากพ่อแม่ สำนวนนี้มิได้เจาะจงว่า จะต้องเป็นลูกชายเหมือนพ่อ ดังที่ใช้ในสำนวนอังกฤษ อย่างไรก็ตาม ถ้าจะพูดถึงลูกสาวที่เหมือนแม่ก็จะใช้สำนวน “ดูช้างให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่” หรือ “ดูวัว ให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่” ช้างหรือวัวจะดีไม่ดีให้ดูที่หาง ช้างที่มีลักษณะดีจะมีขนสีขาวที่ปลายหาง วัวที่มีลักษณะดี ขนปลายหางจะเป็นพู่เหมือนรูปใบโพธิ์ ผู้หญิงจะมีกิริยามารยาท หรือความประพฤติดีเลวอย่างไรก็ให้ดูที่แม่ของผู้หญิงคนนั้น เพราะลูกสาวย่อมเหมือนแม่ สุนทรภู่เขียนไว้ในหนังสือ พระอภัยมณี ว่า

“จะดูวัวชั่วดีก็ที่หาง

จะดูนางดูแม่เหมือนแลเห็น

ถึงลูกยางห่างต้นหล่นกระเด็น

ก็จะเป็นเช่นเหล่าตามเผ่าพันธุ์”

สำนวนไทยอีกสำนวนหนื่งที่มีความหมายทำนองเดียวกันนี้ คือ “เชื้อไม่ทิ้งแถว” สำนวนนี้ใช้กันแพร่หลาย ใช้ทั้งทางดีและไม่ดี ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย หมายความว่า บรรพบุรุษต้นวงศ์ตระกูลเป็นอย่างไร เชื้อสายสืบมาก็เป็นอย่างนั้น เช่น พ่อแม่เป็นคนดี ทำบุญทำทานอยู่เสมอ ลูกๆ ก็เช่นกันมักช่วยเหลือผู้ตกทุกข์ได้ยาก เชื้อไม่ทิ้งแถวเลย พ่อเป็นนักเลงโต ลูกเป็นอันธพาล เชื้อช่างไม่ทิ้งแถว

(Visited 413 times, 4 visits today)