ความหมายของสำนวน“whitewash”

“เต่าใหญ่ไข่กลบ’’

ความหมาย

พยายามกลบเกลื่อนความผิดที่ได้ทำไว้ ไม่ให้คนอื่นรู้

รูปคำ

สำนวนอังกฤษกริยา; สำนวนไทย ประโยค

ตัวอย่าง

He tried to have his error whitewashed through bribery.

“ถ้าใจดีจริงไม่ชิงผัว

ก็จะทูลบิดผันไม่พันพัว

นี่ออกสั่นรัวรีบรับเอา

เต่าใหญ่ไข่กลบแม่เจ้าเอ๋ย

ใครเลยเขาจะไม่รู้เท่า

เขาว่าถูกใจดำทำหน้าเง้า”

(บทละครรามเกียรติ์ ของกรมพระราชวังบวรฯ)

คำอธิบาย

สำนวนอังกฤษ “whitewash” มาจากการทากำแพงด้วยปูนขาว ซึ่งทำให้กำแพงดูขาวสะอาด ปราศจากรอยสกปรก เปรียบกับการกระทำของคนที่พยายามจะปิดบังอำพราง หรือกลบเกลื่อนการกระทำที่ไม่ดีของตน สำนวนไทย “เต่าใหญ่ไข่กลบ” นำเต่ามาเปรียบ ‘เต่าใหญ่’ เช่น เต่าตนุที่อยู่ในทะเลเวลาจะไข่ จะคลานขึ้นมาบนหาดทราย ขุดหลุมแล้วไข่ เมื่อไข่แล้วก็จะเขี่ยทรายกลบไข่ แล้วเอาอกของมันถูไถทรายให้เรียบเหมือนเดิมเป็นการป้องกันไม่ให้ใครทำอันตรายไข่ของมันได้ เมื่อใช้เป็นสำนวน หมายถึงคนที่ทำอะไรเป็นพิรุธ แล้วพยายามกลบเกลื่อนไม่ให้คนอื่นรู้

นอกจากสำนวน “เต่าใหญ่ไข่กลบ” ในภาษาไทย ยังมีสำนวน “เกลื่อนห้วลบกลบหัวแตก” สำนวนนี้ไม่รู้ที่มาแน่นอน บางท่านสันนิษฐานว่ามาจากการรักษาฝี

‘เกลื่อนหัวลบ, หมายถึงวิธีเกลื่อนให้หัวฝีลบหายไป และ ‘เกลื่อนหัวแตก’ หมายถึงวิธีทำให้เแตก เพื่อจะรักษาแผลให้หายเร็วขึ้น ในภาษาไทยก็มีคำ ’กลบเกลื่อน’ หมายถึงการทำหรือพูดอะไรเป็นการพรางไม่ให้เห็นสิ่งที่เป็นจริงอยู่ สำนวน “เกลื่อนห้วลบกลบหัวแตก” จึง หมายถึงการทำ หรือการพูดกลบเกลื่อนสิ่งที่เป็นพิรุธ เช่น ไม่ต้องพยายาม เกลื่อนหัวลบกลบหัวแตก หรอก ผมพอจะรู้ว่าคุณได้ทำอะไรไม่ดีไว้บ้าง

(Visited 368 times, 2 visits today)